W dniu 21 września 2021 roku na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu odbyło się pierwsze spotkanie informacyjne w sprawie realizacji Projektu badawczego pt. "Wzorcowa koncepcja ochrony i zarządzania krajobrazem kulturowym na przykładzie Wąwozu Pełcznicy pod Książem”.

Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu w listopadzie 2019 roku podpisały z Uniwersytetem Przyrodniczym deklarację udziału i wsparcia merytorycznego w międzynarodowym projekcie badawczym jako Partner Wspierający. Projekt badawczy realizowany przez Uniwersytet Techniczny w Dreźnie oraz Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, finansowany jest przez DBU (Deutsche Bundesstiftung Umwelt) Niemiecką Fundację Federalną Środowisko i potrwa do 2023 roku. Polscy i niemieccy naukowcy opracują strategię rozwoju zabytkowych krajobrazów kulturowych, modelem badawczym jest zespół ogrodowo-krajobrazowy w Książu.

Partnerami projektu są m.in. Zamek Książ w Wałbrzychu, Lasy Państwowe, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Dolnośląski Zespół Parków Krajobrazowych, miasto Wałbrzych i miasto Świebodzice.

Zgodnie z przyjętymi założeniami projekt pozwoli wypracować modelową koncepcję ochrony i planowania zabytkowego krajobrazu kulturowego położonego na obszarze chronionym ze względów przyrodniczych. Stanie się też podstawą trwałej współpracy naukowej pomiędzy Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu (UPWr) oraz Uniwersytetem Technicznym w Dreźnie (TUD)  z udziałem regionalnych partnerów na rzecz zrównoważonego rozwoju krajobrazu w Książu, który przyczyni się nie tylko do wzrostu bioróżnorodności i zachowania dziedzictwa kulturowego, ale także będzie sprzyjać rozwojowi regionu (w tym szeroko pojętej turystyki).

Realizacja projektu przede wszystkim wymaga współdziałania różnych instytucji i znalezienia płaszczyzny porozumienia między nimi, głównym celem jest wypracowanie porozumienia i katalogu dobrych praktyk dla wszystkich podmiotów uczestniczących w zarządzaniu tak skomplikowanym majątkiem. Projekt składa się więc z czterech modułów. Pierwszy obejmuje zrównoważoną gospodarkę leśną, która będzie uwzględniać aspekty historyczne i estetyczne. Drugi to gospodarka wodna, gdzie naukowcy będą starali się m.in. odpowiedzieć na pytanie, czy są w stanie odtworzyć dawny staw łabędzi (uwzględniając kwestie ekologiczne i estetyczne). Kolejny moduł to turystyka – a więc z jednej strony zadbanie o jej rozwój, ale z drugiej szukanie odpowiedzi na pytanie, jak prowadzić trasy, zwłaszcza, że na terenie założenia jest rezerwat.

Projekt badawczy, jako pierwszy w naszym kraju, posiada charakter pilotażowy. Po jego zakończeniu w 2023 roku zostanie wypracowany katalog dobrych praktyk uwzględniający wszystkich interesariuszy. Doświadczenie, wiedza oraz kompetencje pracowników RZGW we Wrocławiu znajdą z pewnością właściwe zastosowanie merytoryczne w projekcie w celu opracowania m.in. koncepcji kształtowania otoczenia rzeki Pełcznicy, uwzględniającej kryteria estetyczne i ekologiczne.

Wspólne działania wszystkich partnerów projektu przyczynią się do stworzenia podstaw dla zintegrowanego zarządzania zasobami kulturowymi i przyrodniczymi oraz stanowić będą cenny wkład w ochronę biokulturowego dziedzictwa zabytkowych krajobrazów kulturowych na obszarach objętych ochroną przyrody.

Zespół Komunikacji Społecznej i Edukacji Wodnej RZGW we Wrocławiu.