Wody Polskie inwestują w rozwój nowoczesnych technologii, by zwiększyć skuteczność ochrony mieszkańców naszego kraju przez skutkami gwałtownych zjawisk atmosferycznych oraz efektywnie zarządzać wodami. Elementem tych inwestycji jest modernizacja i rozbudowa Centrów Operacyjnych we Wrocławiu i Krakowie oraz stworzenie i wsparcie ośrodków monitoringu dla jednostek w Gliwicach i Rzeszowie. Dzięki wprowadzeniu jednolitych i spójnych systemów teleinformatycznych, pracujących w czasie rzeczywistym, możliwe będzie wzmocnienie ochrony przeciwpowodziowej mieszkańców dorzeczy Odry i Wisły, a także usprawnienie odrzańskiej żeglugi śródlądowej.

Zarządzanie informacjami hydrologicznymi jest kluczowe dla zmniejszenia ryzyka powodziowego. Inwestycja w nowoczesne systemy informatyczne to doskonały przykład odpowiedzialności państwa w kwestii zwiększania bezpieczeństwa mieszkańców Polski – powiedział Wiceminister Infrastruktury Marek Gróbarczyk podczas briefingu prasowego we Wrocławiu.

Dziś rozpoczynamy ważny projekt teleinformatyczny, warty blisko 53 mln zł, który zmodernizuje nasze dwa centra operacyjne – we Wrocławiu i w Krakowie. Będą one obsługiwały także jednostki w Gliwicach i Rzeszowie. To regiony szczególnie zagrożone powodziami. Nowoczesny system umożliwi ścisłą koordynację naszych akcji w razie zagrożenia powodziowego. Jak jest to ważne pokazał zeszły rok, kiedy groziła nam duża powódź na Śląsku  podkreślił Prezes Wód Polskich Przemysław Daca.

IMG 24761

Briefing prasowy z udziałem Wiceministra Infrastruktury Marka Gróbarczyka i Prezesa Wód Polskich Przemysława Dacy. Przemawia Prezes Daca. Fot. Wody Polskie.

Innowacyjne systemy pozwolą na sprawne i szybkie zbieranie danych z prognoz oraz tworzenie symulacji. Dzięki temu możliwe będzie szybkie reagowanie – wydawanie ostrzeżeń i podejmowanie decyzji w sytuacji kryzysowych, gdy najważniejszą rolę odgrywa czas. Centra Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej wspomagane będą systemem informatycznym do zarządzania obiektami hydrotechnicznymi, które umożliwią Wodom Polskim optymalne przeprowadzanie fal wezbraniowych oraz powodziowych na obiektach hydrotechnicznych położonych w dorzeczu Odry i Wisły na terenie południowej Polski. Będą one zarządzać zlewniami Odry i Wisły przez zbieranie i gromadzenie danych z prognoz i symulacji, co pozwoli usprawnić działania w zakresie wczesnego ostrzegania i wspomagania decyzji w sytuacjach kryzysowych. Modernizacja Centrów Operacyjnych we Wrocławiu obejmie również stworzenie i wsparcie ośrodków monitoringu dla jednostek w Gliwicach i Rzeszowie, które funkcjonują w ramach systemów we Wrocławiu i Krakowie. Docelowo systemem Centrum Operacyjnego we Wrocławiu objętych będzie około 100 obiektów hydrotechnicznych oraz 64 obiekty mostowe na Odrzańskiej Drodze Wodnej, natomiast w Centrum Operacyjnym w Krakowie około 30 obiektów hydrotechnicznych.

CentrumOperacyjneRZGWWroclaw4

Centrum Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej Wód Polskich we Wrocławiu. Fot. Wody Polskie.

Nowoczesny system umożliwi prezentację danych w czasie rzeczywistym. Będą one pobierane z czujników pomiarów hydrologicznych, a następnie przetwarzane, archiwizowane i udostępniane. Integracja budowanego systemu informatycznego z funkcjonującą obecnie aplikacją pod nazwą Informator Nawigacyjny rzeki Odry, pozwoli dodatkowo usprawnić i zoptymalizować proces informowania na temat aktualnych warunków nawigacyjnych na drogach wodnych. Zostaną udostępnione parametry istotne dla żeglugi, takie jak pomiar stanu wody z wodowskazów przy budowlach hydrotechnicznych czy pomiar głębokości tranzytowych. Automatyczne pozyskiwanie i przetwarzanie danych pomiarowych z obiektów hydrotechnicznych ma zostać ujednolicone z istniejącym oprogramowaniem Wód Polskich.

Dodatkową korzyścią z wdrożenia podsystemu informatycznego będzie również wymiana danych z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowego Instytutu Badawczego i podmiotami administrującymi zbiornikami energetycznymi. Ta innowacyjna technologia pozwoli też na współpracę z innymi instytucjami działającymi w sferze bezpieczeństwa osób i mienia, takimi jak Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, Centra Zarządzania Kryzysowego i podmioty administrujące zbiornikami energetycznymi.

Kontrakt 4B.1/1 „Modernizacja i wdrożenie systemów informatycznych wspomagających pracę operacyjną Centrów Operacyjnych Kraków i Wrocław wraz z dostawami niezbędnego sprzętu i oprogramowania” jest realizowany w ramach Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły (POPDOW). Zadanie jest współfinansowane ze środków Banku Światowego, Banku Rozwoju Rady Europy oraz budżetu państwa. Jego zakończenie planowane jest na marzec 2023 roku. Wykonawcą jest konsorcjum firm GISPartner sp. z o.o. oraz Integrated Solutions Sp. z o.o.

W marcu 2021 roku podpisano także umowę na nowe łącza telekomunikacyjne dla Centrów Operacyjnych Ochrony Przeciwpowodziowej Wód Polskich w Krakowie i Wrocławiu, służące do komunikacji z obiektami hydrotechnicznymi zlokalizowanymi na południu kraju w dorzeczu Odry i Wisły. W grudniu również podpisano inną umowę na modernizację kolejnych elementów Centrów Operacyjnych.

Czym zajmują się Centra Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej Wód Polskich?

Centra Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej Wód Polskich działają w całym kraju, we wszystkich 11 Regionalnych Zarządach Gospodarki Wodnej oraz w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej. Głównym zadaniem Centrów Operacyjnych jest bieżący monitoring sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej, w tym sytuacji na rzekach i zbiornikach retencyjnych, na podstawie którego opracowują codzienne raporty. Przygotowywane informacje są kluczowe zarówno dla Wód Polskich, centrów zarządzania kryzysowego, jak i innych podmiotów. Centra Operacyjne dzięki prowadzeniu stałego monitoringu, analizie danych i pracy ekspertów, znacząco usprawniają działania, które zmniejszają zagrożenie powodziowe.

CentrumOperacyjneRZGWKrakow1

Centrum Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej Wód Polskich w Krakowie. Fot. Wody Polskie.

Dzięki pracy analitycznej, Centra Operacyjne jako pierwsze mają wiedzę na temat potencjalnych zagrożeń, co we współpracy z innymi jednostkami Wód Polskich, pozwala na wypracowanie i wdrożenie skutecznych działań zaradczych, zwłaszcza w celu zabezpieczenia infrastruktury krytycznej oraz ochrony mieszkańców przed powodzią. Szczególną sytuacją kryzysową jest okres zagrożenia powodziowego, kiedy na skutek intensywnych opadów dochodzi do niebezpiecznych wezbrań i nierzadko podtopień terenów nadrzecznych. Pracownicy Centrów Operacyjnych pełnią wówczas całodobowe dyżury, co pozwala na bieżący monitoring sytuacji i dostosowanie działań. Centra koordynują wówczas działania Wód Polskich oraz współpracują z organami administracji rządowej i samorządowej oraz z wojewódzkimi centrami zarządzania kryzysowego w celu przeciwdziałania skutkom powodzi.

Przykładami sprawnego działania Centrów Operacyjnych, dla ochrony mieszkańców nadodrzańskich miejscowości, była akcja przeciwpowodziowa z października 2020 roku. Wówczas dzięki systemowym działaniom, które umożliwiły redukcję fali wezbraniowej, udało się ochronić przed zalaniem miasto Brzeg i Kędzierzyn-Koźle oraz kilkanaście innych nadodrzańskich miejscowości. Centra operacyjne dyżurują całodobowo i koordynują działania w przypadku pojawienia się każdego wezbrania na rzekach, tak jak miało to miejsce wiosną i latem 2021 oraz w latach ubiegłych.

Istotną kwestią działań Centrów jest również planistyka, czyli współpraca w zakresie aktualizacji wojewódzkich planów zarządzania kryzysowego, planów operacyjnych ochrony przed powodzią i planów ratowniczych województw. Centra Operacyjne współdziałają także z instytucjami naukowymi i badawczymi zajmującymi się gospodarką wodną, m.in. z IMGW-PIB oraz wdrażają programy modelujące dynamiczne zjawiska hydrologiczne w zakresie zagrożeń powodziowych z wykorzystywaniem najnowszych technik informatycznych.

Specjaliści z Centrów Operacyjnych na co dzień zajmują się również kwestią żeglugi śródlądowej, a nawet mają swój udział w prowadzeniu akcji lodołamania, gdyż dzięki ich analitycznej pracy można zaplanować skuteczną zimową osłonę przeciwpowodziową, jeszcze zanim lodołamacze wypłyną z portów. Ponadto Centra Operacyjne opracowują i publikują komunikaty żeglugowe na drogach wodnych i współpracują z urzędami żeglugi śródlądowej w zakresie śródlądowych dróg wodnych.

CentrumOperacyjneRZGWGliwice1

Centrum Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej Wód Polskich w Gliwicach. Fot. Wody Polskie.
 
JRPOPDOW Logotypy Bez UE