Wody Polskie realizują kolejne inwestycje w ramach Programu Kształtowania Zasobów Wodnych na terenach rolniczych. Tym razem podsumowano wykonanie zadań na obszarze administrowanym przez Zarząd Zlewni w Zgorzelcu, gdzie w latach 2020 i 2021 udało się wyremontować trzy jazy zlokalizowane w województwie lubuskim: Ziębikowo na rzece Lubszy oraz Górzyn i Chocicz na rzece Kurce. Dzięki przeprowadzonym pracom na tych obiektach udało się odtworzyć zdolność retencyjną rzek w tym rejonie na poziomie 15,5 tysiąca metrów sześciennych.

Wykonanie jazów Górzyn i Chocicz na rzece Kurce w gminie Lubsko w powiecie żarskim kosztowało 194 tysiące złotych. Wykonawcą prac, które trwały od lipca do września tego roku była firma Mariusz Marciniak ZMB Budmel z Lubska. Natomiast w ubiegłym roku na terenie administrowanym przez Wody Polskie Zarząd Zlewni w Zgorzelcu przeprowadzono remont jazu Ziębikowo w gminie Lubsko na rzece Lubszy za kwotę blisko 530 tysięcy złotych. Te roboty od lipca do października 2020 roku wykonało  Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Maxbud Marzena Majer z miejscowości Trójca.

Fundamentalnym celem Programu Kształtowania Zasobów Wodnych na terenach rolniczych jest pełne wykorzystanie dwufunkcyjności systemów melioracyjnych, czyli możliwości odprowadzenia nadmiaru wody w czasie wezbrań oraz nawodnienia w okresie pojawienia się suszy i niżówek. Remonty jazów pozwalają na przywrócenie funkcji użytkowej obiektów hydrotechnicznych. Dzięki przeprowadzonym pracom wyremontowano i zabezpieczono konstrukcje betonowe przed szkodliwymi czynnikami atmosferycznymi oraz przeprowadzono na rzece prace konserwacyjne w zasięgu oddziaływania jazów. Obiekty wyposażone zostały też w nowoczesne systemy zamknięć.

Retencja korytowa jest realizowane zgodnie z zasadą, że wodę należy w maksymalnym stopniu gromadzić w miejscach, w których wystąpił opad atmosferyczny. Rozwój funkcji nawadniająco-odwadniających w systemach małych cieków oraz rowów na terenach rolnych pozwala zmniejszyć wykorzystywanie wód podziemnych do celów nawodnień. Działania te w sposób znaczący prowadzą do ogólnej poprawy lokalnego bilansu wodnego.

Retencja korytowa jest realizowana przez Wody Polskie w ramach działań programu Stop Suszy! Jego celem jest poprawa zdolności retencyjnych cieków i obiektów melioracyjnych, przy użyciu jazów, przepustów, zastawek i innych urządzeń. Dzięki temu w okresach niżówek i niedoborów opadów w określonych miejscach na rzekach i kanałach będzie prowadzone czasowe podpiętrzanie wód, zapewniające przekierowanie ich do systemów rowów melioracyjnych połączonych z tymi ciekami.

W ramach planu przeciwdziałania skutkom suszy i programu zapobiegania niedoborowi wody - poziom krajowej retencji wód do roku 2030 ma osiągnąć 15% średniego rocznego odpływu. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie sukcesywnie zwiększa retencję, która obecnie zbliża się do poziomu 7%. Średnia europejska to 20%, dlatego konieczne są dalsze działania inwestycyjne. Niezbędna jest również edukacja społeczna, która zwiększy świadomość mieszkańców naszego kraju związaną z koniecznością ochrony oraz powiększania zasobów wodnych. Ważna jest tu także dobra współpraca z samorządowcami oraz rolnikami w celu kontynuacji zadania w całym regionie Polski południowo-zachodniej.

JazGorzyn1
Jaz Górzyn na rzece Kurce, widok od strony wody dolnej po zakończeniu remontu. Fot. Wody Polskie.

JazZiebikowo1
Widok jazu Ziębikowo na rzece Lubszy od strony wody górnej po zakończeniu remontu i rozpoczęciu piętrzenia. Fot. Wody Polskie.

Zespół Komunikacji Społecznej i Edukacji Wodnej RZGW we Wrocławiu.