Od 1 grudnia w pełnej w gotowości do prowadzenia akcji będzie lodołamacz Wód Polskich Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. Jednostka o nazwie "Borsuk" odpowiada za eliminowanie zjawisk lodowych w przypadku pojawienia się ich na Odrzańskiej Drodze Wodnej w rejonie stolicy Dolnego Śląska oraz zapobieganie tak zwanym powodziom zatorowym.

Lodołamacz Borsuk ma za zadanie prowadzenie akcji przeciwlodowych na Odrzańskiej Drodze Wodnej od stopnia wodnego Malczyce przez Brzeg Dolny do Rędzina i dalej na obszarze Wrocławskiego Węzła Wodnego. Jednocześnie służby Wód Polskich RZGW we Wrocławiu posiadają bieżące rozeznanie wśród lokalnych firm dysponujących sprzętem, umożliwiającym usuwanie zatorów lodowych na ciekach w swoim regionie administracyjnym, obejmującym całe województwo dolnośląskie i cześć obszarów województw opolskiego, lubuskiego i wielkopolskiego.

Jednostka swoją gotowość operacyjną osiągneła 1 listopada, natomiast od 1 grudnia, stacjonując w górnym awanporcie stopnia wodnego Malczyce, pozostaje w stanie pogotowia przeciwlodowego. Zbudowany w 1989 roku w Stoczni Koźle w Kędzierzynie-Koźlu statek natychmiastowo może zapewnić zimową ochronę przeciwlodową na Odrze w rejonie Wrocławia. Posiada napęd mechaniczny o mocy 441 kW, długość 28,05 m, szerokość 6,96 m, wysokość 3,80 m, a jego największe dopuszczalne zanurzenie to 1,70 m, przy wyporności 149 m sześciennych.

W ostatnich latach w Polsce południowo-zachodniej sporadycznie były obserowane cechy charakterystyczne dla zlodzenia rzek, czyli długo trwająca faza zamarzania oraz występowanie kilku cykli zlodzenia i topnienia lodów w okresie jednego sezonu zimowego. Niemniej jendak w okresie zamarzania na rzece może powstać śryż, który zatrzymuje się na płyciznach i innych przeszkodach tworząc zatory. Ograniczenie przepływu wody przez lód lub jej całkowite zablokowanie może powodować spiętrzenie i rozlewanie się wody poza koryto, uszkadzając na przykład wały przeciwpowodziowe. W poszczególnych fazach zamarzania rzeki występują następujące formy zjawisk lodowych: w okresie tworzenia się zlodzenia - igły lodowe, lepa, lód denny, śryż, lód prądowy, lód brzegowy, kra oraz w okresie ruszenia i spływu lodów - pękanie lodów, ruszanie lodów, pochód lodów, kra zalegająca, zator lodowy, zator śryżowy, zabitka śryżowa lub zwały lodu.

Między innymi dlatego głównym zadaniem pracy lodołamacza jest umożliwienie swobodnego odpływu kry, na przykład poprzez utworzenie odpowiedniej rynny w lodzie. Dodatkowo w okresie topnienia pokrywy lodowej niebezpieczeństwo może stanowić pochód kry, gromadzącej się na newralgicznych odcinkach rzeki, zwłaszcza na ostrych zakrętach rzeki, gdzie koryto jest wypłycone, występują łachy i wyspy, przy jazach lub śluzach oraz w rejonie mostów i przepraw. Sprzyjający zatorom moment to także nakładanie się rozpadu pokrywy lodowej podczas odwilży, na jej odbudowę w związku z kolejnym obniżeniem temperatury.

NowyBorsuk2
Jednostka obecnie stacjonuje w górnym awanporcie stopnia wodnego Malczyce. Fot. Marian Szpak/Wody Polskie.

Borsuk Odra Wrocław Strona
Borsuk brał udział w wielu akcjach na Wrocławskim Węźle Wodnym. Fot. Wody Polskie.

Zespół Komunikacji Społecznej i Edukacji Wodnej RZGW we Wrocławiu.